روزه و دیابت ؛ آیا دیابتی ها اجازه ی روزه گرفتن دارند؟

روزه و دیابت

آیا روزه و دیابت با هم تناقض دارند؟

ماه رمضان است و صدای ربنا از هر طرف به گوش می رسد. افطاری های دسته جمعی، سحری خوردن با چشم های بسته و انتظار برای اذان مغرب بسیار لذت بخش است و کمتر کسی وجود دارد که دلش نخواهد این روزهای قشنگ را مهمانی سفره ی باری تعالی نباشد. با وجود تمام زیبایی ها و خاطراتی که از گذشته تا به امروز جلوی چشمان ما حرکت می کند، عده ای به دلیل بیماری های خاص همچون دیابت قادر به گرفتن روزه نیستند.

اینکه چرا روزه گرفتن برای دیابتی ها ضرر دارد را در ادامه توضیح خواهیم داد. اما این را هم باید بدانید که تنها دلیل دیابت ماه رمضان نیست چون دیابت نوعی بیماری است که در آن بدن مقدار زیادی قند وارد خون می کند. به همین دلیل بیماران دیابتی ابتدا باید معاینه شوند و اجازه روزه گرفتن را  از پزشک بگیرند. بیشتر بیماران دیابتی نباید روزه بگیرند و آن دسته هم که می توانند، باید زیر نظر پزشک باشند تا داروها و نحوه ی استفاده از آنها را تغییر دهد.

۱- روزه و دیابت نوع ۱

افراد دیابتی برای مدیریت دیابت در ماه رمضان به خصوص آن دسته که دیابت نوع ۱ دارند باید بدانند که اگر روزه بگیرند در معرض افزایش خطر کتواسیدوز دیابتی  (عوارض حاد دیابت ) هستند به خصوص آنهایی که قبل از ماه رمضان قندشان به شدت بالا بوده است. حتی ممکن است خطر کتواسیدوز دیابتی بیشتر شود چون میزان دوز انسولین با کم شدن مقدار غذا در طول ماه رمضان پایین می آید. بنابراین روزه گرفتن در ماه رمضان برای افراد دیابتی ممکن است همراه با مجموعه ای از عوارض باشد.

در اصل بیمارانی که دیابت نوع ۱ دارند به شدت باید از روزه گرفتن خودداری کنند. بیماران با دیابت نوع ۱ که سابقه هیپوگلیسمی (قندخون پایین) مکرر دارند و یا دیابت خود را درست کنترل نمی کنند در خطر ابتلا به هیپوگلیسمی شدید قرار می گیرند. از سوی دیگر، کاهش بیش از حد در دوز انسولین در این بیماران ممکن است آنها را در معرض خطر قند خون و کتواسیدوز دیابتی قرار دهد.

روزه و دیابت

۲- روزه و دیابت نوع ۲

کم کاری و قند خون نیز ممکن است در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ اتفاق بیفتد اما با شدت کمتری در مقایسه با بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ است. متخصصان توصیه می کنند افرادی که مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند و تصمیم به روزه گرفتن دارند باید آموزش ببینند. در یک تحقیق بر روی ۷۴۴ مرد و زن مبتلا به دیابت نوع ۲ که برنامه ریزی کرده بودند روزه بگیرند، شرکت کنندگان به ۱۶ کلینیک در مصر، ایران، اردن و عربستان سعودی مراجعه کردند. نیمی از این کلینیک ها آموزش های مخصوص و انفرادی را ارائه کرده بودند و نیمی دیگر همان آموزش های معمول و کلی را.

برنامه آموزشی مخصوص، برنامه ی غذایی، فعالیت فیزیکی، نظارت بر قند خون، و عوارض متابولیک حاد را در نظر گرفته بود و بر این اساس یک طرح درمان دیابت فردی را ارائه می کرد. بعد از ماه رمضان محققان متوجه شدند شرکت کنندگانی که برنامه انفرادی و مخصوص را دریافت کرده بودند برنامه درمانی خود را بهتر طی کرده اند. آنها دوبار در روز تست قند خون می دادند و شناخت بهتری از نشانه های کاهش قند خون داشتند. همچنین به طور قابل توجهی bmi و قند خونشان پایین آمده بود.

توصیه های پزشکی برای دیابتی هایی که اصرار به روزه گرفتن دارند

با اینکه بسیاری از بیماران دیابتی نباید روزه بگیرند شاید برخی از آنها اصرار به گرفتن روزه داشته باشند. چنین افرادی باید بدانند روزه گرفتن اصلا برای سلامت آنها مناسب نیست و دین اسلام این فریضه را بر آنها واجب نمی داند. افراد دیابتی باید توصیه های لازم برای حفظ سلامت را از پزشک خود دریافت کنند. آنها چند روز پس از شروع ماه رمضان بهتر است دوباره به مطب پزشک مراجعه کنند تا پس از معاینه دوز داروهای دریافتی آنها بررسی شود.

به بیماران دیابتی که روزه می گیرند توصیه می شود:

  • قبل از ماه رمضان دستورالعمل های مربوط به فعالیت بدنی، برنامه ریزی وعده غذایی، نظارت بر قند خون، دوز دارو و زمان بندی داروها را بیاموزند.
  • همیشه همراه خود دستگاه کنترل قند خون داشته باشند و مرتب قند خون خود را چک کنند.
  • هرگونه کاهش قند خون ممکن است بیمار را در خطر به کما رفتن قرار دهد.
  • حتما وعده ی سحری را میل کنند. معمولا پزشک برای این وعده برنامه خاص به آنها می دهد.
  • پس از افطار کمی ورزش کنند. پیاده روی از ساده ترین و تاثیر گذارترین گزینه ها است.
User Review

5 (2 votes)

ترتیبی که مجله سلامتی دکتر کرمانی برای خواندن مطالب دیابت به شما توصیه می کند.